Belli bir ağırlığın üzerinde uzun süre taşınan çantalar, mevcut skolyoz eğriliklerini de teti

İlgili Bağlantılar

ikliyor. Memorial Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Tuncay Centel, okul döneminde öğrencilerin ağır sırt çantaları nedeniyle karşı karşıya olduğu skolyoz tehlikesi hakkında bilgi verdi.

Skolyoz nedir?

Skolyoz diye adlandırılan durum, omurganın arkadan bakıldığında C ya da S şeklini almasıdır. Boy kısalığına, estetik görünüm bozukluğuna, akciğer kapasitesinin daralmasına, psikolojik bozukluklara, ileri yaşamda kireçlenme eklenince de bel ve sırt ağrılarına neden olmaktadır. Sırt ağrılarını sadece okul çantalarının yanda taşınmasına yormak doğru değil; oturma alışkanlıkları, çocuğumuzun çalıştığı ev ve okuldaki masaların ve sandalyelerin yüksekliği omurga sağlığı açısından önemli öğelerdir.

Okul çantasının ağırlığı ne olmalıdır?

Okul çantası sırtta ve omuzlarda ağrıya neden olmayacak ağırlıkta olmalı, eğer okul çantasının yanda taşınması gerekiyorsa 12 yaşına kadar 4 kg’ı, 15 yaşına kadar da 5 kg’ı geçmemelidir. Çantanın uzun süre taşınmamasına dikkat etmelidir. Bu açıdan bakıldığında okul servisleri koruyucu bir rol üstlenmiş durumdadır.

Çocuklarda omurga bozuklukları başka hangi nedenlerle ortaya çıkar?

Çocukların oturma şekli genellikle buluğ çağında bir değişime uğrar. 13-14 yaşından sonraki değişiklikler, eğer zemininde organik bir omurga bozukluğu yoksa, fazla tedirgin edici bir durum değildir. Ancak daha küçük çocuklarda bu duruma müdahale edilmelidir. Özellikle alçak masalar, normal yükseklikteki masaya karşı yüksek sandalyeler, çocuklarda sırt ağrılarına neden olmaktadır. Bilgisayar kullanırken çocuğun ekrana yakın olması göz sağlığını tehdit etmektedir. Masa ve sandalye yükseklik normları yaşa göre belirlenmiştir ve artık günümüzde çoğu okulda buna dikkat edilmektedir. Ancak asıl tehlike evlerdedir. Çocukların çoğunlukla 6 yaşından 12 yaşına kadar aynı masayı, bazen de aynı sandalyeyi kullandığını ancak bu arada boy atmaya devam ettiklerini ve evde geçen zamanın belli bir kısmında masa başında, bilgisayar ekranındaki oyuna yoğunlaştıkları düşünüldüğünde, sorunun çözümüne nereden başlanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Öğrencilerin okul sıralarında oturuş şekilleri nasıl olmalıdır?

Genelde okullarda alışılan, öğrencinin masa üzerine dayanarak ders dinlemesidir. Ancak çocukların en azından ders dinlerken arkalarına yaslanmaları ve dik oturmaları sağlanmalıdır. Teneffüslerde ise öğrencilerin sıralarında oturmaya devam etmek yerine, kalkıp dolaşmaları sağlanmalıdır. Bu sırada bir-iki basit sırt egzersizi bir sonraki dersin daha rahat geçmesine yardımcı olacaktır.

Okul döneminde ortaya çıkan diğer sorunlar

Okuldan dönen çocuklar sadece sırt ağrısından değil, ayak ağrısından da yakınmaktadır. Okulda geçen süreye, okul ile ev arasında geçen süre ile etüd saatlerini ve kurslar da katıldığında, çocukların büyük bir zamanının ayakkabıyla geçtiği anlaşılmaktadır. Peki aileler çocuklarına ayakkabı seçerken ne kadar bilinçli?

Çocukluk çağında ayak ağrıları

Çocukluk çağında ayaklarda ağrılara neden olan bir dizi hastalık vardır. Burkulmalar ve travmalar dışında bu hastalıklar arasında en yaygın bilineni düztabanlıktır. Düztabanlık, ayağa iç yandan bakıldığında, mevcut ayak kavsinin kaybolup, ayağın iç kenarının bütünüyle yere temas etmesi durumudur. Çocuklarda en sık esnek düztabanlık görülmektedir. Yani ayak kavisini oluşturan bir takım kemiğin arasındaki bağların yapısal gevşekliği söz konusudur. Bu esnek düztabanların çok büyük bir kısmı, şeklen normal kabul edilen ayaklardan farklı bir biçimde gelişmekle birlikte, ilerde herhangi bir işlevsel kusura yol açmamaktadır. Yani ağrı neden olmamaktadır. Bu çocuklarda sert ayakkabı kullanıldığında da ayağın esnekliği azalacağından, gereksiz yere çocukta yürüme bozukluğu, ayak cildinde zorlanmaya bağlı yaralar ve erken yorulma gibi sorunlar ortaya çıkmaktadır.

Düztabanlık tedavi gerektirebilir

Yumuşak malzemeden yapılmış, hafif ve esnek ayakkabıların ayak sağlığı üzerindeki katkıları inkâr edilemez. Tedavi gerektirecek boyuttaki esnek düztabanlardaki tedavi seçenekleri ise tabanlık kullanımından cerrahi girişime kadar değişmektedir. Bu nedenle içe basma saptanan çocukların, okula başlamadan önce bir çocuk ortopedistine gösterilmesi, yanlış tedavileri önleyecektir. Ayrıca ayak kemiklerinin doğuştan bazı anormalliklerinde de düztabanlık oluşur. Çoğunlukla ağrıya neden olur ve ciddi bir tedavi gerektirirler.

Doğru teşhis konulmalı

Okul çağı çocuklarında ayak ağrılarının nedenini okula başlarken yeni alınan ayakkabılara yormak yanlıştır. Çünkü çocukluk çağında ayakta ağrıya neden olabilecek ve çocuğun okulla olan dengesini etkileyecek, bir dizi doğuştan veya sonradan olma bozukluk bulunmaktadır. Ağrılı bir ayakta çocuk ortopedistinizin çektireceği basit bir röntgen sonucu konacak tanı ve buna göre yönlenecek tedavi ile alınacak bazı önlemler, çocukların okul performansını da artıracaktır. Çocuğun beden eğitiminde başarılı olması, diğer derslerini de olumlu yönde etkileyecektir.

Beden eğitimi dersi hastalığı: Osgood-Schlatter

Beden eğitimi derslerinde ortaya çıkan ve masum tabiatlı hastalıkların başında, Osgood-Schlatter hastalığı gelmektedir. Çocuklarda dizkapağını kaval kemiğindeki büyüme plağına bağlayan kuvvetli bağın çekmesiyle, zamanla dizin hemen altında ortaya çıkan şişlik ve ağrı ile karakterize bir durumdur. İlkokul sonlarındaki erkek çocuklarda daha yaygındır. Birkaç yıl sürer ve genellikle kendiliğinden geçer. Bu çocukların çoğunda, hastalığın derecesine bakmaksızın, beden eğitimi dersi tamamen yasaklanır. Ne var ki, Osgood-Schlatter’li hastaların çoğunda bu önlemin bir yararı yoktur, aksine çocuk üzerinde olumsuz psikolojik baskısı olur. Bu hastaların çoğu, çocuk ortopedistleri tarafından basit önlemlerle, fiziki aktiviteleri tam kısılmadan tedavi edilebilir. Osgood Schlatter hastalığı olan çocuklar sıra kenarında yer seçmeli ve otururken dizlerini açarak, kıvırmadan oturmalıdırlar. İki sıra arası dizleri kıvırmaya zorlayacak kadar dar olmamalıdır.