Obsesyon, zihnin mantıklı olmayan bir düşünce veya
duyguyla yoğun ve abartılı şekilde meşguliyetidir.

İlgili Bağlantılar

. Tekrarlayan
düşünceler, şüpheler sık sık görülür. Bazen de mantıksız bir eyleme
veya davranışa yol açan, karşı konulamaz ve dayanılamaz bir dürtü
(kompülsiyon) söz konusudur. Çocuk, basmakalıp bir davranışı yapmazsa,
kaygı ve gerginlik hisseder.

Yapılan araştırmalar, obsesif çocukların sıklıkla
normal veya normal üstü zekaya sahip olduklarını gösterir. Çocuklarda
en çok görülen ortak takıntılar; kendine veya başka birine özellikle
yakınlarındaki insanlara zarar gelecek korkusu, simetri, kusursuzluk
ihtiyaçlarıdır.

Kendini garip hissedebilir

Çocuklarda karşı konulamayan istekler sıklıkla, aşırı
yıkama ve temizlik, sürekli kontrol halinde ve tetikte olma ve
düzeltmeyle ilişkilidir. Bir çocuk takıntılı düşüncelerinin
mantıksızlığının farkına vardığı halde, durdurmakta güçlük çeker.

Karşı konulamayan istekler, tekrarlayıcıdır. Bazı
kurallar ışığında yerine getirilen, kendine göre anlam taşıyan, yıkamak
gibi gözlenebilir ve saymak gibi zihinsel davranışlara dönüşebilir.

Takıntılı düşünceler günlük yaşamı çocuk için oldukça
zor ve stresli kılabilir. Bu düşünceler genellikle çocuğun zamanının ve
enerjisinin büyük bir bölümünü tüketir, ödev ve ev işi gibi zamanlı
yapılması gereken görevlerin yerine getirilmesini zorlaştırır. Zaman
tüketici olduğundan okul hayatı ve sosyal aktiviteler veya ilişkiler
için bir engel oluşturabilir.

Çocuğun arkadaşları tarafından alay konusu olması
kaçınılmaz olabilir. Ya da çocuğun kendini ‘garip’ ve ‘kontrolden
çıkmış’ hissetmesine neden olabilir.

Öfke nöbeti geçirirler

Obsesif çocuklar sabahları takıntılarını yerine
getirme endişesi içindeyken aynı zamanda okula yetişmek için acele
içindedir. Bu durum onların baskı ve stres altında kalmalarına yol
açar. Akşamları ise, yatağa yatmadan tüm zorlayıcı isteklerini yerine
getirmeye çalışırlar. Aynı zamanda diğer sorumluluklarının da
bilincindedirler.

Hepsini zamanında yetiştirme çabası da oldukça
zorlayıcıdır. Hepsi olmasa da, çocukların bir çoğu yaşlarına bağlı
olarak bazı takıntılı zorlayıcı davranışlar sergilerler. Örneğin,
çocuklar yatma zamanıyla ilgili konularda ısrarcıdırlar.

Obsesif çocuklar sıklıkla öfke nöbetleri geçirirler.
Bunların başlıca nedenlerinden biri ailenin çocuğun takıntılı isteğini
yerine getirmemesi veya getirememesidir.

Obsesyonların çocuklarda görülme nedenin, genetik
geçişten çok onlara sunulan aile ortamı ve aile içi ilişkilerle ilgili
olduğu söylenebilir.

Anne-babalara öneriler

Bazı araştırmalar takıntılı düşünce ve davranışlara
sahip çocukların annelerinin sıklıkla aşırı koruyucu, endişeli, normal
aktiviteleri tehlikeli bularak sınırlayıcı tutum gösteren anneler
olduğunu ortaya koymuştur. Babalar ise genellikle mesafeli, yoğun ya da
uzak duran babalardır.

- Çocuğunuzun tekrar eden davranış talepleriyle aşırı
derecede meşgul olduğunuzda, farkında olmadan çocuğunuzun bu zorluğuna
hizmet edebilirsiniz.

- Çocuğun bu problemini tamamen reddedip öfke gösterdiğinizde artan endişe durumu kötüleştirir.

- Çocuğunuz konusunda risk almayı öğrenin ve çocuğunuzun da risk alması konusunda onu cesaretlendirmeye çalışın.

- Ev içindeki aşırı titizliklerinizin ve
beklentilerinizin çocuğunuza nasıl yansıdığını gözden geçirin. Eğer bu
titiz davranışlarınız çocuğunuzu etkiliyorsa bu konu hakkında mutlaka
önlem alın.

Uzm. Pedagog Feriha Dildar – Kelebek