Yumurtalık kistleri; Kadınların
jinekoloji kliniklerine başvurmalarının en sık nedenlerinden biri
yumurtalık kistleridir. Yumurtalık kistleri küçük içi sıvı do

İlgili Bağlantılar

olu
yapılardır. Yumurtalık kistlerinin değişik tipleri vardır.

Fonksiyonel kistleri; yumurtlamadaki
bozukluklara bağlı geçici olarak oluşan kistlerdir. Folikül kistleri en
sık görülen fonksiyonel kistlerdir. Normal olarak gelişen ve içindeki
yumurta olgunlaştığında çatlayarak yumurtayı salıveren foliküllerin
çatlamayıp büyümeye devam etmeleri sonucunda oluşan kistlerdir. Bunlar
genellikle tek taraflıdır. Bu kistler ağrıya neden olmaz ve genellikle
kendi kendine kaybolur.

Korpus Luteum kistleri; korpus luteum folikül
çatladıktan sonra oluşan normal yapıdır, bazen bu yapı yumurtlamadan
sonra uzun süre kalır ve kendi içine kanar. Genelde ağrı yapmaz fakat
bazen adet döneminin 20-26. günleri arasında rahatsızlığa neden
olabilir.

Fonksiyonel kistler genellikle kendiliğinden kaybolur, kist eğer ağrıya
neden oluyorsa, veya büyüyorsa cerrahi olarak çıkarılması gerekebilir.

Dermoid kistler; En sık 20′li yaşlarda görülen kistler
deri, diş ve saç gibi değişik dokular içerebilir, bu kistlerin cerrahi
olarak çıkarılması gerekir.

Endometrioma; Rahmin iç tabakasını oluşturan
endometrium adı verilen yapının yumurtalıklarda bulunduğunda oluşan
kistlerdir. Kahverengi koyu bir sıvı ile dolu olduğu için bu kistlere
çukulata kistleride denir. Endometriosis adı da verilen bu durumda
odaklar cerrahi olarak temizlenir ve ilaç tedavisi uygulanır.

Polikistik over hastalığı; Şişman kadınlarda daha çok
görülen bu hastalığa yumurtalık ve böbrek üstü bezlerinden erkeklik
hormonlarının fazla salınması neden olur. Bu hastalarda yumurtalıklar
büyür ve kistler oluşur, düzensiz kanamalar ve tüylenme görülebilir. Bu
hastalık düzenli yumurtlamayı engelleyerek kısırlığa neden olur. Hasta
bekar ise veya çift bebek arzu etmiyorsa tedavide doğum kontrol hapları
kullanılır. Kısırlık nedenide olan polikistik over hastalığında bebek
arzusu varsa tedavide yumurtlamayı sağlamak için yumurtalıkları uyaran
ilaçlar kullanılır.

Yumurtalık kistlerinin belirtileri

Bu kistler kasık ağrısına, düzensiz adetlere neden olabilir. Bu
kistlerin tanısı genital muayene ve ultrasonografik inceleme ile konur.

Kist torsiyonu (kist dönmesi); Bazen
kist veya yumurtalık döner, buna genellikle tüpde eşlik eder. Şiddetli
ağrı, bulantı ve kusmanın görüldüğü bu durum apendisit ile
karıştırılır. Tanı ve tedavisi laparoskopik (kansız ameliyat) ile
yapılır.

Yumurtalık kistlerinin tedavisi

Çapı 5 cm’den küçük kistler genellikle 1-3 ay içinde kendiliğindan
kaybolur. Bu kistlerin küçülmesini sağlamak amacı ile doğum kontrol
hapları kullanılabilir. Kendiliğinden veya doğum kontrol hapları
kullanıldığında kaybolmayan kistler cerrahi olarak çıkarılır.
Menapozdan sonra oluşan kistler daha dikkatli değerlendirilmelidir.

Selim (iyi huylu) yumurtalık tümörleri;

Yumurtalık tümörlerinin % 80′i selimdir. Bulgular tümörün ne kadar
zamandır var olduğuna ve büyüklüğüne göre hafif karın ağrısından,
şiddetli karın ağrısı ve karın şişliğine kadar değişebilir.

Tümörün selim veya habis olduğunu ayırd etmede
muayene ve ultrason yardımcı olur, fakat kesin tanı kitleden bir
parçanın çıkarılarak mikroskopik olarak incelenmesi ile konur. Çapı 5
cm’den küçük olan , diğer organlarla bağlantısı olmayan ve içi sıvı
dolu olan tümörler genellikle iyi huylu tümörlerdir. Eğer ağrı yoksa bu
tümörler bir süre izlenebilir. Çapı 5 cmden büyük, diğer organlara
yapışık ve solid (katı) yapıda ki tümörlerin ise hiç bir bulgu vermese
dahi cerrahi olarak çıkarılması gerekir.

YUMURTALIK KANSERLERİ

50 ile 75 yaşları arasında ki kadınlarda sık görülür.

Risk faktörleri

- Hiç çocuk doğurmamış olmak

- Geç yaşta anne olmak

- Menapoza geç girmek (55 yaşından sonra)

- Ailede yumurtalık kanseri olması

- Ailede barsak, meme, akciğer, rahim kanseri olması

- Beyaz ırkdan olmakdır.

Belirtiler ve Tanı;

Genellikle erken dönemde hiç bir belirti vermeyen bu tümörler geç
dönemde karında ağrı, şişkinliğe neden olur. Menapozdan sonra risk
altındaki kadınların düzenli olarak vajinal ultrasonografik
incelemelerinin yapılması ve CA-125 adı verilen tümör belirteçinin
kandaki düzeyinin belirlenmesi yararlıdır. CA-125′in kandaki düzeyi
yumurtalık kanserinde yükselir, bunun dışında endometriosis, myomlar,
enfeksiyonlar, hamilelikde bu tümör belirteçinin düzeyinin yükselmesine
yol açar.

Cerrahi ile tümör ve yayıldığı çevre dokular çıkarılarak ve kemoterapi (ilaç tedavisi) ile bu kanserler tedavi edilir.